Katastrofalna jakość powietrza w Rybniku wynika przede wszystkim ze sposobu ogrzewania domów przez samych rybniczan. Wskazuje na to silny wzrost stężeń pyłów zawieszonych oraz benzo(a)pirenu w miesiącach grzewczych, czyli od października do marca.

Główną przyczyną zanieczyszczeń jest spalanie niskiej jakości węgla (muł, flot) i nierzadko śmieci w niewydajnych kotłach i piecach domowych. Zbyt często jest to także skutek nieprawidłowego spalania - przy nieodpowiedniej ilości powietrza.

Pyły zawieszone (PM10 i PM2,5) - drobne cząsteczki sadzy. Te najmniejsze (PM2,5) mają zdolność przenikania do krwioobiegu przez pęcherzyki płucne, a wraz z krwią do różnych części ciała, negatywnie wpływając na stan naszego zdrowia.



Benzo(a)piren - substancja rakotwórcza i mutagenna. Jego stężenia w Rybniku należą do najwyższych w Polsce, 15-krotnie przekraczając dozwoloną roczną normę - średnioroczne stężenie tego węglowodoru w latach 2010-2014 wyniosło aż 15,2 μg/m3.

Benzo(a)piren obecny jest nie tylko w rybnickim powietrzu, ale także w dymie papierosowym.

Jeśli substancję tę przeliczymy na papierosy okaże się, że w 2013 wypaliłeś ich około 3400 - nawet jeśli nie palisz. To samo dotyczy Twojego dziecka - nawet jeśli dopiero chodzi do przedszkola.

Tak! Rybnik przoduje w niechlubnych rankingach zanieczyszczenia powietrza. Oto rybnicki smog w liczbach:

5!
W raporcie WHO z 2014 r. (Ambient Air Pollution Database), w którym sklasyfikowano 1524 miasta z całego świata, Rybnik zajął niechlubne piąte miejsce w Europie pod względem zanieczyszczenia powietrza pyłem. W Polsce jedynie Sosnowiec ma gorsze powietrze.

1398!
Najbardziej dramatyczną sytuację pod względem zanieczyszczenia powietrza PM 10 odnotowano w grudniu 2012 r. Rekordowy pomiar został dokonany 8 grudnia, kiedy to o godzinie 10:00 stężenie PM10 wyniosło 1398 μg/m3! Dopuszczalna norma dobowa wynosi 50 μg/m3.

115!
Przez tyle dni w 2014 r. były przekroczone dopuszczalne stężenie dobowe dla pyłu PM10 (według prawa tylko przez 35 dni w roku mogą być przekraczane normy dla PM10).

1500% normy!
Szczególnie szkodliwym składnikiem rybnickiego powietrza w okresie grzewczym jest rakotwórczy i mutagenny benzo(a)piren. Jego stężenia w Rybniku należą do najwyższych w Polsce, 15-krotnie przekraczając dozwoloną roczną normę.

Tak, do tych niekorzystnych warunków meteorologicznych zalicza się:
- stany bezwietrzne;
- niską temperaturę;
- mgłę;
- występującą w okresie zimowym niską wysokość warstwy mieszania, czyli pionowego zasięgu skutecznego rozprowadzania w powietrzu zanieczyszczeń.

To emisja zanieczyszczeń ze źródeł o wysokości do 40 metrów nad poziomem terenu. W większości są to domowe kominy.

Niska emisja jest efektem działalności samych rybniczan. Odpowiadają za nią niewydajne domowe piece i kotły oraz to, co w nich jest spalane - głównie węgiel niskiej jakości (muł, flot) i śmieci.